جستاری پیرامون فرهنگ آموزش در مدارس ژاپن

پژوهش های انجام شده در خصوص فرهنگ آموزش و فرهنگ مدارس ژاپنی ها اعجاب جهانیان را برانگیخته است بطوریکه در چندین آزمون ) آموزش و پرورش ژاپن جز کشورهای برتر جهان بوده است همچنین مطالعات تطبیقی آموزش و پرورش ها نشان می دهد TIMSS بین المللی ( که آموزش و پرورش عمومی ژاپن به ویژه دوره ابتدائی از کیفیت بسیار بالائی برخوردار است . « ازرا ووگل » (استاد دانشگاه هاروارد) که حدود ۲۰ سال در آنجا به مطالعه مشغول بوده می نویسد : « من از موفقیت های ژاپن طی دو دهه اخیر شگفت زده شده بودم از خودم می پرسیدم چرا ژاپن بی آنکه منابع طبیعی داشته باشد تا این حد در حل مشکلاتی که برای جامعه آمریکا ناگشوده مانده موفق بوده است ! اما به راستی راز موفقیت ژاپن در چیست و کدام ویژگی باعث شده تا بسیاری از آگاهان قرن بیست و یکم را قرن ژاپن بدانند و آن را کشور شماره ۱ بشناسند »
وی معتقد است نوسازی ژاپن از اواسط قرن نوزدهم (یعنی عصر امپراتوری « می جی » در سال ۱۸۶۸ ) آغاز شده و از این زمان ژاپنی ها به طور جدی با دیگر فرهنگ ها آشنا شدند و از ترکیب و تلفیق عناصر فرهنگی خود فرهنگ نوین ژاپن را ساختند. روش ژاپنی ها در این ترکیب فرهنگی هشیارانه و آگاهانه بود. ژاپنی ها تمدن و فرهنگ کهن خود را با دانش نوین در آمیختند و کهن را دور نینداختند. حاصل این آمیزش بسیار اثربخش بود و فرهنگ ژاپن شکوفا شد. همچنین ویژگی ها همچون پشتکار صبر و حوصله انضباط درونی حساسیت و احترام به دیگران تاکید بر کارگروهی (تیمی ) در موفقیت آنها سهم داشته ولی « ووگل » معتقد است پیشرفت های ژاپنی ها بیشتر دستاورهای ساختارهای سازمانی سیاستگذاری و برنامه ریزی درست آنهاست . شاید بتوان گفت « مدیریت ژاپنی » که زبانزد جهانیان است در این توفیق سهم بسزایی داشته است .
بسیاری از پژوهشگران علل توفیق ژاپن را به نظام آموزش و پرورش کارآ با کیفیت و سرمایه گذاری زیاد روی پرورش منابع انسانی سختکوشی و وفاداری افراد به سازمان هائی که در آن کار می کنند احساس تعهد در جهت رشد و پیشرفت فداکاری و آمادگی برای اصلاح نارسائی ها و اشتباهات خود سازماندهی و مدیریت بسیار خوب و کارساز نسبت می دهند همچنین برخی اندیشمندان می گویند : « مردم ژاپن به آموزش و پروراندن منابع انسانی خود بسیار توجه و تاکید دارند » برخی دیگر پژوهشگران جهش ژاپن را ناشی از ویژگی های فرهنگی خاص ژاپنی ها می دانند و برخی نویسندگان توانائی ها ژاپنی ها را برای « کار گروهی » کلید موفقیت آنها می دانند.

● نظام آموزشی ابتدایی در ژاپن
مدارس ابتدائی در ژاپن بسیار جالب و دیدنی هستند ساختار و نظام آموزش ابتدایی ژاپن به پرورش شخصیت کودک در این دوره بسیار توجه دارند. فضای فیزیکی مدارس ابتدایی بسیار مجهز و درخور توجه است بطوریکه اکثر مدارس ابتدایی در ژاپن استخر دارند و فضای فیزیکی بسیار تمیز و با طراوت هستند.

● اما چرا مدارس ابتدائی

اکثر پژوهشگران آموزش و پرورش ژاپن مدارس ابتدائی ژاپن را بسیار سرزنده بزرگ جالب و جاذب توصیف کرده اند برای مثال « کومینگر » می گوید : « مدارس ابتدایی گل سرسبد آموزش و پرورش ژاپن هستند. ژاپن در مقایسه با ایالات متحده آمریکا سهم بیشتری از تولید