دانلود رایگان
1- قسمتهای مختلف گوشته و هسته زمین
در زیر پوسته و تا عمق 2900 کیلومتری درون زمین، بخش گوشته ای قرار گرفته که مواد تشکیل دهنده آن نسبت به مواد پوسته ای چگالتر و متراکمتر می باشند. این بخش به سه قسمت گوشته بالائی، گوشته میانی و گوشته زیرین تقسیم شده است.
از عمق 2900 کیلومتری تا مرکز زمین ( به ژرفای 6400 کیلومتر )، محدوده هسته زمین در نظر گرفته شده است. هسته که در مقایسه با پوسته و گوشته زمین، ستبرای زیادی دارد، خود به دو قسمت هسته بیرونی ( که حالت سست و نیمه جامد دارد ) و هسته درونی ( که حالت جامد داشته و عمدتاً از آهن و نیکل تشکیل شده است ) تقسیم می گردد.
2- لایه های اصلی گوشته فوقانی و تعریف دیگری برای لیتوسفر و صفحه ( Plate )
همانطور که در جلسه قبلی نیز گفته شد، در ادبیات زمین شناسی، برای اصطلاح لیتوسفر که به معنی سنگ کره می باشد، دو تعریف مختلف ارائه شده است. با یکی از این تعاریف قبلاً آشنا شدیم ( از سطح زمین تا مرکز آن، که بطور عمده از ماده ای به نام سنگ تشکیل شده است، لیتوسفر یا سنگ کره می گویند. این قسمت از قسمتهای چهارگانه زمین، خود به سه لایه پوسته، گوشته و هسته تقسیم می شود ). جهت آشنایی با تعریف دیگر لیتوسفر، بایستی بدانیم که گوشته بالائی زمین، بر اساس تنوع حالت فیزیکی سنگهای تشکیل دهنده اش، خود به سه قسمت کاملاً جامد بالائی، قسمت سست و نیمه جامد میانی و قسمت کاملاً جامد زیرین تقسیم می گردد. در این تعریف، به مجموع قسمت جامد بالائی و پوسته زمین، لیتوسفر یا سنگ کره گفته می شود. گفتنی است، بر مبنای تعریف جدید، صفحه ( Plate ) نیز معادل لیتوسفر در نظر گرفته شده و شامل قسمت پوسته و قسمت بالایی گوشته بالایی می باشد. در زیر لیتوسفر، قسمت استنوسفر یا سست کره گوشته بالایی قرار گرفته که مواد متشکله آن حالت سست و نیمه جامد دارند و صفحات لیتوسفری بر روی این بخش، شناور و در حال حرکت هستند.
3- تعریف ساده ای برای سنگ
سنگ نام یک مجموعه طبیعی است که اعضای تشکیل دهنده این مجموعه، کانی خوانده می شوند. این مواد سنگ ساز، بطور طبیعی تشکیل و بهم پیوسته و در نهایت سنگها را بوجود می آورند.
4- کانی چیست؟
کانیها موادی طبیعی، جامد و غیر آلی می باشند که در شرایط مختلف، در درون و سطح زمین تشکیل می شوند. هر کانی مانند سایر مواد دیگر، دارای خواص شیمیایی، فیزیکی و نوری می باشد که در شناسایی و دسته بندی آنها، مورد استفاده قرار می گیرند. کانیها همانند سایر مواد جامد، می توانند بصورت بلورین ( دارای ساختار مولکولی منظم و شبکه ای ) و یا غیر بلورین باشند.
5- راههای شناسایی کانیها
در طبیعت، بیش از 3000 نوع کانی مختلف شناخته شده و همانگونه که در بالا نیز مطرح گردید، همه کانیها، دارای خصوصیات فیزیکی، شیمیایی و نوری خاص خود می باشند که در کار شناسایی آنها مورد استفاده قرار می گیرند. برخی از روشهای معمول شناسایی کانیها در زیر آورده شده است:
1- استفاده از ویژگیهای فیزیکی و نوری کانیها ( انجام آزمایشات فیزیکی و نوری )
2- استفاده از ویژگیهای شیمیایی کانیها ( انجام آزمایشات شیمیایی )
3- استفاده از اشعه ایکس
4- استفاده از میکروسکوپ مخصوص ( مطالعه مقاطع نازک و صیقلی )
6- برخی از ویژگیهای فیزیکی و نوری کانیها
پیرو مثل قدیمی رنگ رخسار خبر می دهد از سر درون، این وضعیت درونی و مولکولی مواد و از جمله کانیهاست که تعیین کننده اصلی نوع سیمای فیزیکی آنها نظیر رنگ، چگالی، سختی و... می باشد. بعنوان مثال زمانی که مولکولهای تشکیل دهنده یک ماده نظیر کانی، با شدت بیشتری بهم پیوند خورده باشند، چگالی و سختی این ماده بالا خواهد بود و بالعکس. در کانیها خصوصیات فیزیکی مختلفی شناخته شده و در شناسایی اولیه آنها مورد استفاده قرار می گیرند. البته لازم به توضیح است که برای شناخت دقیق کانیها بویژه کانیهای ریز دانه، روشهای پیشرفته گفته شده در بالا، مورد نیاز هستند. برخی از ویژگیهای فیزیکی و نوری کانیها عبارتند از: رنگ، رنگ خاکه، وزن مخصوص، سختی، کلیواژ و جلاء .
برچسب:
نویسنده: نگار نوری