مناظره با جناب خر

روزی به رهـــی مرا گــذر بود

خوابیده به ره جناب خـــر بود

از خر تو نگو که چون گهر بود
چون صاحب دانش و هنر بود

گفتم که جناب در چه حالی
فرمود که وضع باشــد عالی

گفتم که بیا خــــری رها کن
آدم شو و بعد از این صفاکن

گفتا که برو مــــرا رهــــا کن
زخم تن خـــــویش را دوا کن

خر صاحب عقل و هوش باشد
دور از عــــمل وحــــوش باشد

نه ظلـــم به دیگــری نمـــودیم
نه اهـــــــل ریا و مـــــکر بودیم

راضی چو به رزق خویش بودیم
از ســــفرۀ کـــس نان نــربودیم

دیدی تو خری کشـــــد خری را؟
یا آن که بـــــرد ز تن ســــری را؟

دیدی تو خری که کم فـــــروشد ؟
یا بهر فــــریب خلـــــق کــــوشد ؟

دیدی تو خری که رشوه خوار است؟
یا بر خــــــــر دیگری ســـــوار است؟

دیدی تو خری شکســــته پیمان؟
یا آن که ز دیگـــــری بـــــــرد نان؟

دیدی تو خـــــری حـــــریف جوید؟
یا مــــرده و زنـــــــده باد گـــــوید؟

دیدی تو خــــــری که در زمـــــانه؟
خـــــرهای دیگـــــر پی اش روانه

یا آن که خــــری ز روی تــــــزویر
خـــرهای دیگر کشـــد به زنجیر؟

هرگز تو شنــیده ای که یک خر؟
با زور و فریب گشــــته ســــرور

خـــر دور ز قیـــل و قـــــال باشد
نارو زدنـــــش مــــحال باشـــــد

خر معدن معــــرفت کمال است
غیر از خریت ز خـــر محال است

تزویر و ریا و مـــــکر و حیـــــــــله
منســـــوخ شــــدست در طویله

دیدم سخنش همه متین است
فرمــــــایش او همه یقین است

گفتم که ز آدمــــی ســــری تو
هرچنــــد به دید ما خــــــری تو

بنشســـــتم و آرزو نمــــــــودم
بر خالـــــق خویــــش رو نمودم

ای کاش که قـــــانون خـــــریت
جــــاری بشود به هــــــر ولایت

منبع: انجمن مجازی معلمان ایران