سپندارمذگان روز عشق ایرانیان

چند سالي ست حوالي26 بهمن ماه (14 فوريه) كه مي شود هياهو و هيجان را درخيابان ها مي بينيم. مغازه هاي اجناس كادوئي لوكس و فانتزي غلغله مي شود.همه جا اسم Valentine به گوش مي خورد.

از هر بچه مدرسه اي كه در موردولنتاين سوال كني مي داند كه "در قرن سوم ميلادي كه مطابق مي شود بااوايل امپراطوري ساساني در ايران، در روم باستان فرمانروايي بوده است بنامكلوديوس دوم. كلوديوس عقايد عجيبي داشته است از جمله اينكه سربازي خوبخواهد جنگيد كه مجرد باشد , از اين رو ازدواج را براي سربازان امپراطوريروم قدغن مي كند.كلوديوس به قدري بي رحم وفرمانش به اندازه اي قاطع بود كههيچ كس جرات كمك به ازدواج سربازان را نداشت.اما كشيشي به ناموالنتيوس(والنتاين)،مخفيانه عقد سربازان رومي را با دختران محبوبشان جاريمي كرد.كلوديوس دوم از اين جريان خبردار مي شود و دستور مي دهد كهوالنتاين را به زندان بيندازند. والنتاين در زندان عاشق دختر زندانبان ميشود .سرانجام كشيش به جرم جاري كردن عقد عشاق،با قلبي عاشق اعدام ميشود...بنابراين او را به عنوان فدايي وشهيد راه عشق مي دانند و از آن زماننهاد و سمبلي مي شود براي عشق!"

ملت ايران از جمله ملت هايي است كه زندگي اش با جشن و شادماني پيوندفراواني داشته است، به مناسبت هاي گوناگون جشن مي گرفتند و با سرور وشادماني روزگار مي گذرانده اند. اين جشن ها نشان دهنده فرهنگ، نحوه زندگي،خلق و خوي، فلسفه حيات و كلا جهان بيني ايرانيان باستان است. از آنجايي كهما با فرهنگ باستاني خود ناآشناييم شكوه و زيبايي اين فرهنگ با ما بيگانهشده است.

شايد هنوز دير نشده باشد كه روز عشق را از 26 بهمن ( Valentine) به 29 بهمن (سپندار مذگان ايرانيان باستان) منتقل كنيم.

اين روز در تقويم جديد ايراني دقيقا مصادف است با 29بهمن، يعني تنها 3 روز پس از والنتاين فرنگي! اين روز "سپندار مذگان" يا"اسپندار مذگان" نام داشته است. فلسفه بزرگداشتن اين روز به عنوان "روزعشق" به اين صورت بوده است كه در ايران باستان هر ماه را سي روز حساب ميكردند و علاوه بر اينكه ماه ها اسم داشتند، هريك از روزهاي ماه نيز يك نامداشتند. بعنوان مثال روز اول "روز اهورا مزدا"، روز دوم، روز بهمن (سلامت، انديشه) كه نخستين صفت خداوند است، روز سوم , روز ارديبهشت يعني "بهترينراستي و پاكي" كه باز از صفات خداوند است، روز چهارم , روز شهريور يعني "شاهي وفرمانروايي آرماني" كه خاص خداوند است و روز پنجم , رور"سپندار مذ" بوده است.سپندار مذ لقب ملي زمين است. يعني گستراننده، مقدس، فروتن. زمين نماد عشقاست چون با فروتني، تواضع و گذشت به همه عشق مي ورزد. زشت و زيبا را به يكچشم مي نگرد و همه را چون مادري در دامان پر مهر خود امان مي دهد. به هميندليل در فرهنگ باستان اسپندار مذگان را بعنوان نماد عشق مي پنداشتند. درهر ماه، يك بار، نام روز و ماه يكي مي شده است كه در همان روز كه نامش بانام ماه مقارن مي شد، جشني ترتيب مي دادند متناسب با نام آن روز و ماه.مثلا شانزدهمين روز هر ماه روز مهر نام داشت و كه در ماه مهر، "مهرگان" لقب ميگرفت. همين طور روز پنجم هر ماه روز سپندار مذ نام داشت كه درماه دوازدهم سال كه آن هم اسپندار مذ نام داشت، جشني با همين عنوان ميگرفتند.

سپندار مذگان جشن زمين و گرامي داشت عشق است كه هر دو در كنار هم معنا پيدا مي كردند. در اين روز زنان به شوهران خود با محبت هديه مي دادند. مردان نيز زنان و دختران را برتخت شاهي نشانده، به آنها هديه داده و از آنها اطاعت مي كردند.