دانلود رایگان
...
درباره سایت
دانلود رایگان
آخرین مطالب
امکانات وب
-->-->-->
-->-->-->
از دور به سید الله نگاه و به حیرت افتاده بودم. او در حالی که شیشه ذوب شده را روی چوبکی تکان می داد، ناگهان انگشتش را داخل شیشه ذوب شده نمود. چشمانم را بستم زیرا فکر می کردم بعد از شنیدن فریادش نصف انگشت او نیز ذوب خواهد شد؛ اما در کمال ناباوری دیدم وقتی که پنجه اش را از شیشۀ مذاب بیرون کشید، سالم بود.صنعت شيشه سازي یکی از قدیمی ترین حرفه ها است. این صنعت که بیش از سه هزار سال عمر دارد، در دوران حکومت سلسلۀ تیموریان در هرات، رونق یافته است.
سید الله یکی از سه شیشه سازیست که در کارگاه تولیدی سلطان احمد حمیدی از شیشه گران قدیمی هرات کار می کند.
سیدالله با چوب، آتش و شیشه مذاب با دست خود، لوازم و اجناس مرغوب را دیزاین و می سازد که حیرت بر انگیز است.
در یگانه فروشگاه تولیدات شیشه یی صنایع دستی هرات انوع پیاله ها، جک ها، پشقاب ها، قندانی ها، گلدان ها، کوزه ها و اشیایی زینتی دست ساز سیدالله به فروش می رسد. اکثر این اجناس از سوی مردم و یا مسوولین هرات به مقامهای بلند پایه ملی و بین المللی و دوستان تحفه داده می شود.
سیدالله در حالی که سرش به تکه ای بسته است و بخاطر ساختن گیلاس، شیشه مذاب را در آتش دور می دهد، در حالیکه لبخند نمکین و با تمکین برلب دارد، می گوید " از کودکی یعنی پنج سالگی با آتش بزرگ شده ام. می بینی که پنجه ام را داخل شیشه مذاب می کنم اما نمی سوزد."
سید الله که شصت سال سن دارد بیش از 55 سال آنرا به شغل شیشه سازی اشتغال داشته و این پیشه را از پدرش به ارث برده است. شیشه های شکسته تبدیل به ظروف زیبا می شوند
در طول تاریخ شیشه سازان هرات با استفاده از موادی همچون سنگ کوارتز و چخماق برای ساختن اشیایی شیشه ای استفاده می کردند؛ اما حالا و با صنعتی شدن ساخت شیشه هم، شیشه سازان هرات با استفاده از مواد اولیه کیمیاوی و بقایایی اجناس شیشه ای شکسته، به خلق آثار هنری می پردازند.
سید الله می گوید:" شیشه های میده و شکسته را از بازار جمع می کنیم و بعد آنها را شستشو داده در کوره می اندازیم تا آب شوند و به گذاز آیند . بعد از این مواد ذوب شده اجناسی چون پیاله، گلدان، پشقاب های میوه و غذاخوری و چیز های زیبا و تزئینی می سازیم."
رکود صنعت شیشه سازی هرات
خریداران شیشه های دست ساز سید الله در ولایت هرات که تعدادشان زیاد هم نیست، شماری از تاجران، اهل فرهنگ و خارجی ها می باشند. به دلیل استفاده بیش از حد مردم از لوازم شیشه ای صنعتی گفته می توانیم که حالا بازار صنعت شیشه گری هرات با رکود مواجه شده است. در جریان سالهای گذشته شاید صدها کارخانه شیشه سازی در ولایت هرات فعالیت می کردند اما حالا تنها یک کارخانه و سه شیشه ساز و چند شاگردش در آن فعالیت می کنند.
سلطان احمد حمیدی مسوول این کارگاه شیشه سازی که قریباً 75 سال عمر دارد تنها کسی است که برای زنده نگه داشتن این صنعت در هرات از پنجاه سال به این طرف کار نموده است.
او با اسفبار خواندن وضعیت شرکت تولیدی خود و صنعت شیشه سازی هرات می گوید که دولت تاکنون هیچ نوع تلاشی برای حمایت از این صنعتِ در آستانه از بین رفتن نکرده است.
حمیدی: " اگر دولت به صنعت شیشه گری توجهی نكند از بین خواهد."
در شرکت آقای حمیدی همین اکنون سه استاد با پنج شاگرد کار می کنند و امیدوار به زنده نگه داشتن این صنعت در جریان سالهای آینده اند.
مسوولان اداره محلی ولایت هرات می گویند که به منظور زنده نگه داشتن این صنعت نه تنها تبلیغات دولتی انجام می دهند بلکه در تلاش رونق بیشتر این صنعت برجسته می باشند.
محی الدین نوری سخنگوی والی هرات می گوید:" قرار است که در ارگ هرات مرکز فرهنگی ولایت هرات ساخته شود و مجموعه هنر اصیل هراتی از جمله شیشه سازی در آن جابجا شوند تا ضمن بازاریابی مورد بازدید گردشگران خارجی و داخلی قرار گرفته و کمکی برای شیشه سازان هرات شود."
به بیان آقای نوری، همین اکنون مقامات در هرات به منظور آشنا ساختن خارجی ها و گردشگران به صنعت شیشه سازی هرات، از این اجناس تولیدی به عنوان تحفه استفاده می کند و این باعث آشنایی گردشگران با این صنعت قدیمی هرات شده است.
نگرانی از بین رفتن صنعت شیشه گری
تا همین چند سال قبل آقای حمیدی در ولایت هرات پنج کوره ذوب و تولید شیشه داشت اما حالا تنها یک کوره دارد. او می گوید که علاوه بر اداره محلی دولت مرکزی نیز و باید توجه خاصی برای زنده نگه داشتن دائمی این صنعت نماید. اما عده ای از باشندگان هرات به این باور اند که اگر مردم خود نیز برای بپا نگهداشتن این صنعت مرغوب عمل نکنند و آنرا با درنظر داشت وضع امروزی داد وستد، متحول نسازند، بعید است که این صنعت دستی یارای مقاومت و دوام را در برابر اجناس متعدد بازارکه هر روز در اشکال متنوع تولید و عرضه میشود، داشته باشد.
سیدالله کهن سال در حالی که در کنار کوره شیشه مذاب نشسته است و کار می کند، می گوید که دیگر باعشق گذشته کار کرده نمی تواند. زیرا کسی به فکر این صنعت نیست. " دلم از کارم شکسته است. با پولی که بدست می آورم نان خشک ما هم نمی شود. در تمام عمر بجز از دولت داود خان دیگر دولتی هیچ کمکی نکرده حتی یک روپیه برای زنده نگه داشتن این صنعت."
برچسب:
نویسنده: نگار نوری