استفاده از بتن اليافي در سيستم پوشش تك پوسته اي تونل ها

دکتر سيد حسن صحرانورد ، شرکت ساختماي بتون پاش

چكيده
در اين مقاله سعي شده است كه با توجه بيشتر مشكلات ناشي از اجراي پوشش تونل ها به روش سنتي، با ارائه روشهاي نو در حذف اين نقايص تا حد امكان ضرايب ايمني در مقابل بارهاي زلزله فراهم آيد. در اين مقاله با مصرف شاتكريت اليافي انعطاف پذير بعنوان پوشش اوليه و ثانويه، علاوه بر فائق آمدن به مشكل خوردگي آرماتور در روشهاي سنتي با امكان ترخيص تنش زمين علاوه بر ايجاد اندركنش كامل ميان زمين و پوشش نهايي ، بخش قابل توجهي از بار به خود زمين واگذار مي شود. در پايان با بررسي سيستم پوشش تک پوسته اي تونل راه آهن دوراهان- لوداب ، مقايسه اي بين سيستم پوشش سنتي و سيستم تك پوسته اي پيشنهاد شده براي اين تونل، بعمل آمده است.

واژه هاي کليدي : تونل ، بتن اليافي ،پوشش تک پوسته اي ، پوشش دو پوسته اي

1- مقدمه:
امروزه سازه هاي زيرزميني، بخش قابل توجهي از وظيفه نقل و انتقال و نگهداري به عهده گرفته اند با توجه به مدفون بودن اينگونه سازه و اندر كنش موجود در آنها با خاك اطراف، اثر زلزله روي اين سازه ها، خيلي مورد توجه قرار نمي گرفت. با افزايش حجم نقل و انتقال و نگهداري و همچنين كاهش عمق نسبت به سطح زمين (بعضي از موارد خاص) اهميت ايمني در مقابله زلزله در اينگونه سازه هايش از پيش مورد توجه قرار گرفت. در سالهاي اخير با ارائه توصيه ها و آئين نامه مقاوم سازي اينگونه سازه ها در مقابل زلزله گام مهمي در ايمن سازي اينگونه سازه ها برداشته شده است. در اين بين تونلها با توجه به ماهيت سازه اي خطي، گذر از شرايط مختلف زمين شناسي و نقش بسيار مهم آنها در صنعت نقل و انتقال و ترافيك اهميت ويژه اي پيدا كرده اند.
با وجود رشد سريع تكنولوژي هاي نو در اجرا و ساخت تونل، متاسفانه روش هاي سنتي اجرا و لاينينگ تونل، هنوز در كشور جايگاه خود را حفظ نموده اند. استفاده از سيستم پوشش اوليه نسبتاً صلب مانع از امكان ترخيص تنش زمين با گذشت زمان شده و تنش هاي مخرب بالايي در اين پوشش ها ايجاد خواهد كرد. علاوه بر اين عدم امكان اتصال كامل ميان پوشش اوليه و ثانويه در سيستم هاي سنتي موجب كاهش كارايي اين سيستم در مقابله بارهاي ثانويه زمين و بارگذاري ناشي از زلزله خواهد شد.