سيستم سنتي پوشش تونل ها

با توجه به نوع خاص بارگذاري در تونل ها، استفاده از يك لايه پوشش اوليه جهت پايداري اوليه و ممانعت از ريزش گوه هاي سنگي ناپايدار و بالطبع ناپايداري در سازه هاي حفاري شده، ضروري به نظر مي رسد. ضخامت اين لايه رابطه مستقيمي روش حفاري، نوع خاك يا سنگ، سرعت حفاري و امكانات موجود دارد. پس از حفاري كامل تونل و اجراي لاينينگ اوليه در سازه تونل ايجاد پايداري دراز مدت تونل توسط لاينينگ ثانويه كامل خواهد شد. لاينينگ اوليه عموماً بصورت مش و شاتكريت تر يا خشك مي باشد. و لاينينگ نهايي بسته به نوع خاك يا سنگ منطقه طيفي از انواع ساپورت ها را مي تواند در برگيرد. استفاده از قالب بتن و ميلگرد بعنوان روش مرسومي جهت پوشش ثانويه بكار مي رود. در مواردي كه اين سيستم جوابگو نباشد استفاده از قالب هاي فولادي يا لتيس ها ضروري بنظر مي رسد. در نهايت سيستم پوشش اوليه و نهايي بايد جوابگوي بارگذاري دراز مدت (رفتار خزشي سنگ يا خاك) و نيروهاي ديناميكي ناشي از زلزله باشند. معايب استفاده از پوشش سنگي تونل ها را مي توان بصورت زير دسته بندي كرد:
الف) عدم اتصال كامل ميان لاينينگ اوليه ثانويه و عدم انتقال كامل تنش هاي برشي در اين سطح مشترك، اندركنش كامل بين پوشش اوليه و ثانويه را مختل خواهد ساخت. كه اين عدم امكان اندركنش بين پوشش اوليه و ثانويه موجب افزايش نيروهاي ديناميكي وارد بر پوشش ثانويه در حين زلزله خواهد شد. و بالطبع موجب كاهش كارايي لاينينگ در مقابله با بارهاي استاتيكي و ديناميكي خواهد شد.

ب) صلبيت بالاي اين پوشش ها موجب عدم امكان ترخيص تنشهاي موجود در سنگ و ايجاد نيروي مخرب بسيار بالايي در جداره تونل خواهد شد. همچنين بعلت صليبت بالاي اين پوشش ها، در هنگام زلزله نيروهاي زيادي در اين سيستم ذخيره شده و ممكن است آسيبهاي فراواني به آن تحميل نمايد.

ج) خوردگي آرماتورهاي موجود در لاينينگ نهايي علاوه بر كاهش مقاومت خمشي پوشش، افت مقاومت بتن را نيز در پي خواهد داشت. بدليل پديده هاي تبادل يوني و كلراسيون در هنگام خوردگي آرماتورها، مقاومت فشاري بتن لاينينگ بطور قابل توجهي كاسته خواهد شد كه اين پديده همراه خوردگي آرماتور بتن، موجب افت شديد مقاومت لاينينگ تونل مي شود.

د) عدم امكان ويبره كامل در هنگام بتن ريزي در قالب با بر جاي گذاشتن حباب هاي هوا درون بتن، علاوه بر افت مقاومت بتن موجب افزايش پتانسيل خوردگي آرماتورها نيز خواهد شد.

ﻫ) سرعت اجراي پايين، مشكلات اجرايي فراوان، هزينه هاي بسيار بالا جهت قالب گذاري و بتن ريزي از ديگر معايب روش سنتي به شمار مي روند.