فرآیند توجه به مفهوم هویت اسلامی در ساختار کالبدی شهر های ایران در دوران اسلامی

چکیده

تحقیق حاضر با بررسی رویکردها به مفهوم هویت سعی دارد دیدگاه های مختلف در دستیابی به هویت اسلامی ایرانی را در شهر سازی و معماری معاصر مورد بررسی قرار دهد. از آنجا که هویت واژه ای سهل و ممتنع است و علاوه برآن به دلیل کاربرد وسیع این واژه، هرگونه تک بعدی نگری در مفهوم هویت، ممکن است در واکاوی مولفه های هویت بخش معماری و شهر سازی اسلامی، دیدگاههای دیگر را نادیده انگارد. دستیابی به هویت اسلامی در معماری و شهرسازی معاصر ایران نیازمند فرآیندی همه جانبه در نگرش به موضوع هویت است. تحقیق حاضر دستیابی به هویت در معماری و شهرسازی معاصر را در طی فرآیند زیر ارزیابی کرده است:

ü آیا دستیابی به هویت اسلامی نیازمند شباهت شکلی به معماری و شهر سازی اسلامی است؟

ü آیا مکان هویت مند یعنی مکان خوانا؟

ü آیا شهر با هویت شهری است که یک کلیت منسجم و وحدت یافته دارد؟

ü آیا شهر باهویت اسلامی انعکاس آرمانشهر الهی اسلامی است؟

ü آیا شهری با هویت اسلامی شهری است که منطبق با فرهنگ اسلامی و نیازهای مسلمین باشد؟ آیا شهری که منطبق با مبانی نظری معماران و شهرسازان بر پایه مطالعات هویت شکل می گیرد همان شهری است که مردم انتظار دارند؟آیا گفتمان شهر و هویت، دچار اشتباهی خواهد شد که مدرنیته در مدرن از بالا(معماران و شهرسازان تصمیم می گیرند تا مردم چگونه زندگی کنند) گرفتار آن خواهد شد؟

تحقیق در دستیابی به موضوعات مطرح شده با مطالعه هویت در حوزه معنایی آن و در انطباق با نظریه های مطرح در هویت مکان وبا بررسی موضوعات یادشده در ساختار کالبدی شهر های ایران در دوران اسلامی،فرآیند اتصاف هویت اسلامی به معماری و شهر سازی معاصر را وابسته به مکانهایی می داند که با سطوح مختلف نیازهای ساکنان(نیازهای مادی، روحی و معنوی) مطابق داشته باشد. علاوه برآن تربیت متخصصان با جهان بینی اسلامی و ادراک مبانی نظری شکل دهنده به مکان اسلامی در معماری و شهرسازی دوران اسلامی را عوامل موثری در خلق مکانهایی با هویت اسلامی استنتاج می کند.

واژگان کلیدی: هویت ، شهر سازی اسلامی، حس مکان، ساختار کالبدی